 | Konaklama, toplanma, eğitim, sağlık hizmeti, ticaret, ofis, endüstriyel, depolama, cezaevi, amaçlı tüm binalarda, yangını başlangıç aşamasında, tehlikeli boyutlara varmadan algılayarak, gerekli önlemlerin alınmasını sağlayacak şekilde, her binaya özel projelendirilmiş, tesis edilmesi yasalar gereği olan yangın erken uyarı sistemidir. Sistem en basit anlamda, yangını başlangıç aşamasında algılayacak çeşitli tipteki detektörler, algılanan yangının değerlendirmesini yapacak ve gerekli olan yerleri uyaracak ana kontrol paneli ve sesli veya görsel uyarı cihazlarından meydana gelir. Yangın algılama sistemlerinde genel amaç yangının başlangıç aşamasında algılanarak gerekli olan yerlere uyarıların yapılmasıdır. Uyarının yapılmasından itibaren geçen her dakika önemlidir. Buna göre yangının oluştuğu yere en kısa sürede müdahalenin yapılması, ancak yangının oluşma yerinin panel üzerinde görülmesiyle mümkün olur. Yangın algılama sistemleri, bu bilginin alınma prensibine göre ikiye ayrılır. Konvansiyonel ( Klasik ) Yangın Algılama ve İhbar Sistemleri Sistemde yangın yâda arıza bilgisi panel üzerinde bölge (zone) bazında görülür. Sistemin kurulu bulunduğu bina bölümlere ayrılmıştır. Bu bölümleme kat bazında yâda bina bazında yapılabilir. Sistemde kablo tesisatı, oluşturulacak bölge sayısına göre yapılır. Her bölgeye en fazla 20 detektör bağlanabilmektedir. İstenildiği kadar yangın ihbar butonu kullanılabilir. Siren kablosu panelden ayrı olarak çekilir. Sistemde kablo çekimi, bölgelerin oluşturulması, sistemde kullanılacak elemanların yerleşimi aşağıdaki diyagramda görüldüğü gibi yapılır. | | | | | 
| Ana Kontrol Paneli: Detektör ve yangın ihbar butonlarından gelen uyarı sinyallerini değerlendiren 1 bölgeden 32 bölgeye kadar zone ( bölge ) kontrol kartları bulunan yangın alarm kontrol panelleridir. Sistem 24 V DC gerilimle çalışır. Elektrik kesildiğinde kontrol panosu içinde, sistemi 24 saat süreyle besleyebilecek kapasitede bakımsız tip akü grubu ve gerilimi 220 V AC olan sistemden giriş alabilen, 26�28 V DC çıkışı ile santrali beslerken aynı anda aküleri de şarj edebilen bir güç kaynağı bulunur. Sistemde oluşan arızaları ve yangın ihbarlarını panelin ön yüzünde bulunan ledler ve buzzer (vızıltı) ile kullanıcılara bildirir. Eğer gelen yangın ihbarı ise sistemde bulunan sirenleri otomatik olarak devreye sokar. Ön panelde buzzer, siren susturma, panel resetleme gibi işlevleri yapan butonlar bulunur.
Optik Duman Detektörü: Fotometrik prensibe göre çalışan duman algılayan, gelen sinyalleri bir kez değerlendirdikten sonra ana panele gönderen, üzerinde alarm durumunu gösteren bir ledi bulunan, gövdesi ABS termoplastikten imal edilmiş detektörlerdir. Kullanım yerleri normal şartlarda duman, toz, buhar bulunmayan genel mahallerdir. (otel odaları, hastane odaları, ofisler, elektrik pano odaları, depolar gibi. ) Algılama alanları 70-100m² dir.
İyonizasyon Duman Detektörü: Görülebilir ve görülemez gaz partikülleri yangın başlangıcında hissedecek özellikte, gelen sinyalleri bir kez değerlendirdikten sonra ana panele gönderen, üzerinde alarm durumunu gösteren bir ledi bulunan, gövdesi ABS termoplastikten imal edilmiş detektörlerdir. Paslanmaz çelik ve sızdırmaz bir bölüm içerisinde radyoaktif element Americium 241 ihtiva ederler. Kullanım yerleri normal şartlarda duman, toz, buhar bulunmayan genel mahallerdir. (otel odaları, hastane odaları, ofisler, elektrik pano odaları depolar gibi. ) Algılama alanları 70-100m² dir. | | | | | | Isı Detektörleri: Sabit ısı detektörü; bulunduğu ortam sıcaklığının belirli bir değere (57 C-85 C) ulaşması prensibine göre, sıcaklık artış oranı detektörü; bulunduğu ortam sıcaklığının belirli bir zaman aralığındaki değişimi esas alınarak alarm veren, gelen sinyalleri bir kez değerlendirdikten sonra ana panele gönderen, üzerinde alarm durumunu gösteren bir ledi bulunan, gövdesi ABS termoplastikten imal edilmiş detektörlerdir. Kullanım yerleri normal şartlarda duman, toz, buhar bulunan genel mahallerdir. (mutfaklar, restoranlar, çamaşırhaneler, kalorifer daireleri, barlar gibi ) Algılama alanları 30-50m² dir.
Işın (Beam) Detektörleri: Infrared ışın yayan bir verici ve bu sinyalleri algılayan bir alıcıdan oluşur. Işın demetinin duman tarafından kesilmesi cihazın alarmla paneli uyarması esasına göre çalışır. Kullanım yerleri; normal tip detektörlerin kullanılamayacağı büyük ve yüksek tavanlı mahallerdir.(depolar, spor salonları, fabrikalar gibi ) Algılama alanları; alıcı verici arası azami 100m, detektörler arası sağdan ve soldan 7 m dir.
Adresli Kanal Tipi Duman Detektörleri: Havalandırma sistemi emiş kanalları içerisine monte edilen özel İyonizasyon duman detektörleri, detektörün koruyucu ünitesi ve İyonizasyon detektörü olmak üzere iki temel bölümden oluşur. Detektör ünitesinin ayarlanabilir hava giriş ve çıkış tüpleri, çalışma gösterge lambası ve detektör test cihazına bağlantı olanağı bulunur.
Yangın İhbar Butonları: Kare görünümlü sert plastikten imal edilmiş, cama basıldığında cam kırılacak ve bunu takiben sistemi alarm durumuna geçirecek şekilde dizayn edilmiş manüel alarm butonlarıdır. Kullanım yerleri; genelde kaçış yolları, koridorlardır.
Yangın İhbar Sireni: Panele, detektör veya butonlardan gelen alarm bilgisinden sonra yüksek sesli uyarı yapan elektronik ikaz cihazlarıdır. Panelden ayrı bir kablo çekilir ve bu hat üzerine bağlanır. Adresli Yangın Algılama ve İhbar Sistemleri Sistemde yangın ve arıza bilgisi adres bazında panel üzerinde bulunan LCD ekran üzerinde görülür. Sistemdeki tüm cihazlar panel üzerinde bir adres teşkil eder. Bu adresler istenildiğinde Türkçe de yazılabilir. Sistem mimari yapı itibariyle karmaşık ve yangına müdahalenin bina içerisinde zor olacağı binalarda kullanılır. Tüm algılama ve manüel cihazlar bir adres teşkil ettiğinden dolayı yangın müdahalesi en kısa sürede yapılabilir. Konvansiyonel sistemlere göre, gelişmiş teknik özelliklere sahip sistemlerdir. Sistemdeki tüm elemanlar sistemin kendine özgü yazılımı ile çalışır. Söndürme, gaz algılama, bina otomasyonu, müzik anons, gibi sistemlerle irtibatlandırılacak altyapıya sahip sistemlerdir. Sistemin kablo çekimi çevrim (Loop) şeklinde yapılır. Her Loop üzerine 127 adres teşkil edecek şekilde elemanlar yerleştirilebilir. Kablo çekimi ve elaman yerleşimi aşağıdaki diyagramda görüldüğü gibi yapılır.
Ana Kontrol Paneli: Adresli yangın ihbar paneli, konvansiyonel panel özelliklerinin yanı sıra, mikro prosesörlü bir sistemle çalışabilen ve silinmez bir hafızadaki (ROM veya EPROM) program ile kontrol edilebilen bir paneldir. Hem adressiz hem de adresli detektörler ile çalışabilme özelliğine sahiptir. Kendi devrelerini, mikroişlemciyi ve bağlı devreleri sürekli olarak denetleyecek, herhangi bir arıza oluştuğunda bu arızayı sesli ve ışıklı olarak bildirdiği gibi, arızanın ve ihbarın hangi zondan ve hangi elemandan kaynaklandığını LCD displayinde veya bir PC monitöründe ve yazıcıda sırasıyla ve zamanıyla gösterebilecek özelliktedir. Panel modüler yapıdadır, Loop ve çıkış sayısı, kart ilavesi ile arttırılabilir. Herhangi bir detektörden alarm gelmesi durumunda, sistem önce alarmı iptal edebilecek ve bu loopu ve detektörü test ettikten sonra, detektörün Analog değerlerini sorarak durumu değerlendirebilecek özelliktedir. Böylece yanlış alarm ihtimali ortadan kalkar. Panelde geçici olaylardan dolayı hatalı alarm verilmesini önlemek amacıyla ihbar devrelerine ait programlanabilir alarm geciktirme özelliği bulunur. Alarm, arıza ve diğer bilgiler LCD panelde görülebilir.
Adresli Optik Duman Detektörü: Çalışma prensibi, kullanım alanları ve algılama alanları bakımından konvansiyonel optik duman detektörleriyle aynı özelliklerdedir. Ancak, adresli intelligent tip optik detektörü duman çıkaran alevi ve için için yanan ateşi aynı hassasiyet ve hızda algılayacak özelliktedir. Çevre şartlarını ve gelen sinyalleri değerlendirerek kontrol ünitesine başvurmaya gerek olmadan alarm şartlarının oluşup oluşmadığına karar verebilir. Detektör mikroişlemci kontrollü olup alarmları belleğinde saklayabilir.
Adresli Isı Detektörü: Çalışma prensibi, kullanım alanları ve algılama alanları bakımından konvansiyonel ısı detektörleriyle aynı özelliklerdedir. Ancak, birbirinden bağımsız NTC-termistörler ile ısı artış ve sabit ısı prensiplerine göre çalışabilir. Detektörde bulunan mikroişlemci ile (EPROM) kontrol panelinden ayarlanabilir ve kumanda edilebilir. Detektörün belleği 4 ayrı tehlike alarm sınıfını tanımlayan 4 set parametreyi saklayabilecek büyüklüktedir. Detektör panele 4 ayrı tehlike seviyesini ve 4 ayrı statü bilgisini ve panelden sorulduğunda sensörün Analog değerini bildirebilecek özelliktedir.
Adresli İyonizasyon-Optik-Isı Detektörü: Detektör: Çok-kriterli tip olup duman yoğunluğu, duman yoğunluğunun zaman içinde değişimi, ısı artış hızı ve maksimum ısı değerlerini algılar. Çevre şartlarını ve gelen sinyalleri değerlendirerek, kontrol ünitesine başvurmaya gerek olmadan alarm şartlarının oluşup oluşmadığına karar verebilecek yapıdadır. Isı sensörünün arızalanması durumunda dahi detektör duman detektörü olarak işlevini sürdürebilir ve arıza sinyalini panele bildirebilir. Detektör mikroişlemci kontrollü olup alarmları belleğinde saklayabilecek özelliktedir. Algılama lojik parametreleri sayesinde, algılama elemanı mahaldeki aldatıcı veya geçici etkileri gerçek yangından ayırt edebilir. Bu ayırımı algılama yeteneğine hiç bir zarar vermeden yapar. Detektörün kullanıldığı bölgenin önemine göre 2 farklı tip dedektör kullanılabilir. Optik ve Isı sensörlerinin bir arada bulunduğu 2 sensörlü detektör (yüksek riskli ve değerli eşyaların bulunduğu mahaller) ve İyonizasyon, Optik ve Isı sensörlerinin bir arada bulunduğu 3 sensörlü detektör (çok önemli, ve değerli eşya ve sistemlerin bulunduğu mahallerde (Bilgisayar sistemleri ve data�ların saklandığı odalar gibi)
Işın (Beam) Detektörleri: Infrared ışın yayan bir verici ve bu sinyalleri algılayan bir alıcıdan oluşur. Işın demetinin duman tarafından kesilmesi cihazın alarmla paneli uyarması esasına göre çalışır. Kullanım yerleri; normal tip detektörlerin kullanılamayacağı büyük ve yüksek tavanlı mahallerdir.(depolar, spor salonları, fabrikalar gibi ) Algılama alanları; alıcı verici arası azami 100m, detektörler arası sağdan ve soldan 7 m dir.
Kanal Tipi Duman Detektörleri: Havalandırma sistemi emiş kanalları içerisine monte edilen özel İyonizasyon duman detektörleri, detektörün koruyucu ünitesi ve İyonizasyon detektörü olmak üzere iki temel bölümden oluşur. Detektör ünitesinin ayarlanabilir hava giriş ve çıkış tüpleri, çalışma gösterge lambası ve detektör test cihazına bağlantı olanağı bulunur.
Adresli Yangın İhbar Butonları: Kare görünümlü sert plastikten imal edilmiş, cama basıldığında cam kırılacak ve bunu takiben sistemi alarm durumuna geçirecek şekilde dizayn edilmiş manüel alarm butonlarıdır. Mikroişlemci kontrollü olup, elektronik devresindeki kendine özel numarası ile kontrol panelinden tanınabilecek özelliktedir. Butonun üzerinde alarm durumuna geçtiğini haber veren LED bulunur.
Yangın İhbar Sireni: Panele, detektör veya butonlardan gelen alarm bilgisinden sonra yüksek sesli uyarı yapan elektronik ikaz cihazlarıdır. Sisteme iki şekilde bağlanabilirler. Panelden ayrı bir hat çekilerek bu hat üzerine yerleştirilebilir veya adresli tip ise Loop hattı ( dedektör hattı ) üzerine de bağlanabilirler.
Kontrol Modülleri: Alarm anında binada bulunan diğer sistemlere (otomasyon, söndürme gibi.)uyarı verebilecek kontak üniteleridir. Loop hattı üzerine bağlanırlar ve bir adres teşkil ederler. Adresleme Modülleri: Adresli sisteme konvansiyonel cihazların bağlanmasını sağlayan arabirim üniteleridir. Adresli sistem kurulu bir binada geniş mahallerde konvansiyonel tip detektörlerin kullanımı ile sistemin maliyeti düşürülebilir. | |